Een datacentristisch wereldbeeld

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

In veel sciencefictionfilms komen de mensen op zeker moment oog in oog te staan met een invasie van aliens, een leger van opstandige robots of een alwetende supercomputer die de hele mensheid wil uitroeien. De mensheid is gedoemd, zo lijkt het. Maar op het allerlaatste moment weet de mensheid tegen alle verwachtingen in te triomferen dankzij iets wat de aliens, de robots en de supercomputer niet verwachten en niet begrijpen: liefde. De held, die tot dan toe moeiteloos werd gemanipuleerd door de supercomputer en met kogels werd doorzeefd door de kwaadaardige robots, wordt door zijn lief geïnspireerd tot een compleet onverwachte zet die de zakelijke energie overblufte Matrix de das omdoet. Dataïsten vinden dat soort scenario’s ronduit lachwekkend. ‘Kom nou,’ zouden ze tegen de Hollywoodscenaristen zeggen. ‘Is dat het enige wat je kunt verzinnen? Liefde? En niet eens een platonisch, kosmisch soort liefde, maar vleselijke aantrekkingskracht tussen twee zoogdieren? Denk je nu echt dat een alwetende supercomputer of aliens die het hele sterrenstelsel al bijna hebben veroverd zomaar overbluft kunnen worden door een hormonale opwelling?’
Door de menselijke beleving gelijk te stellen aan datapatronen ondermijnt het dataïsme onze primaire bron van autoriteit en zingeving en luidt het een religieuze omwenteling in van het soort dat niet meer is aanschouwd sinds de achttiende eeuw. In de tijd van Locke, Hume en Voltaire gingen humanisten beweren dat God een product van de menselijke verbeelding was. Nu geeft het dataïsme de humanisten een koekje van eigen deeg door te zeggen: ‘Ja, God is inderdaad een product van de menselijke verbeelding, maar de menselijke verbeelding is weer het product van biochemische algoritmen en meer niet.’ In de achttiende eeuw zetten de humanisten God op een zijspoor door het deocentrische wereldbeeld te vervangen door een homocentrisch wereldbeeld. In de eenentwintigste eeuw zou het dataïsme de mens wel eens op een zijspoor kunnen zetten door van een homocentrisch wereldbeeld over te stappen op een datacentristisch wereldbeeld. De dataïstische revolutie zal waarschijnlijk een paar decennia in beslag nemen, of misschien zelfs wel een eeuw of twee. Maar de humanistische revolutie was ook niet van de ene op de andere dag een bekeken zaak. Eerst bleven mensen nog in God geloven en beweerden ze dat mensen heilig zijn omdat God ze heeft geschapen voor een of ander goddelijk doel. Pas veel later durfden sommigen te zakelijke energie vergelijken zeggen dat mensen van zichzelf heilig zijn en dat God helemaal niet bestaat. Zo zeggen de meeste dataisten nu ook dat het Internet der Dingen heilig is, omdat mensen het creeren om de mens te dienen. Maar uiteindelijk zou het Internet der Dingen ook los daarvan heilig verklaard kunnen worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *