Een idee van de mens

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Wetenschap en technologie leren ons steeds meer over onszelf, hoe we zijn geworden wie we zijn – niet alleen hoe wij in elkaar zitten, hoe we weeffouten en ziektes kunnen voorkomen, maar ook waarom we sociaal zijn, waarom we geneigd zijn tot samenwerken, waarom we dat het best in kleine groepen doen, waarom we mythes nodig hebben, waarom religie nooit zal verdwijnen. Deze nieuwe kennis helpt ons vanzelfsprekend, maar stelt ons ook voor problemen; veel kantoor huren breda menselijk gedrag dat we als aangeleerd beschouwen, blijkt het resultaat van een lang evolutionair proces en ligt diep verankerd in onze genen. Tegelijk wordt de mens steeds meer maakbaar. We kunnen onszelf steeds beter genezen, maar ook ‘verbeteren’. Waar ligt de grens? Langzaam maar zeker dringt het tot ons door dat nieuwe kennis en technologie onze wereld volledig op z’n kop zullen gaan zetten, en niet alleen ons zelfbeeld blijvend zullen veranderen, maar ook de samenleving waar we deel van uitmaken.
De afgelopen eeuwen is de mens zijn belangrijkste ankers kwijtgeraakt. Allereerst verdween in de negentiende en twintigste eeuw, voor velen van ons tenminste, God als zingevende instantie. Maar de afgelopen decennia is ook het humanisme zelf onder druk komen te staan. Veel gerieflijke noties over de mens worden bevraagd en aangevallen. Nieuwe wetenschap leert ons dat het zelf, het ‘ik’ niet bestaat -het is ons brein dat ons wijsmaakt dat we ‘iemand’ zijn. Wie we zijn en hoe we onszelf beleven is een constructie, die iedere vaste kern ontbeert -wanneer we in ons hoofd kijken, komen we veel tegen, maar geen ziel, en zelfs geen ‘zelf’. Maar kan een mens wel zonder idee van de mens? Een mens moet toch meer zijn dan een nogal lukrake verzameling neurologische processen? Juist nu ons idee van de mens zo onder druk staat, lijken we het harder dan ooit nodig te hebben. Naarmate we de mens als biologisch wezen steeds beter doorgronden, dringt het ook steeds meer tot ons door dat het kantoor huren almere aan ons is om die mens vorm te geven. Het veelgebruikte begrip designerbaby mag dan waarschuwend en onheilspellend bedoeld zijn, in wezen is dat de toekomst voor ons allemaal -steeds meer zijn we designermensen aan het worden, steeds beter beseffen we dat we bij het vormgeven van onszelf en de wereld niet terug kunnen vallen op instanties buiten of -in het geval van de afwezige ziel, het zelf -binnen onszelf.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *