Opleiding en functieniveau

De vierde categorie arbeid kunnen we problematische arbeid noemen. Want sommige taken kunnen niet worden weggeautomatiseerd, ze kunnen niet worden verplaatst en ook niet worden gemist. Anderzijds kantoorruimte huren breda neemt, door de aard van het werk, de productiviteit nauwelijks toe. Het valt op dat een groot deel van de problematische arbeid voor rekening van de overheid komt. Dat levert in elk geval een zekere hoeveelheid lager gekwalificeerde werkgelegenheid op, zodat lager opgeleiden niet helemaal uit het kantoorruimte huren enschede arbeidsproces worden uitgestoten. Bijvoorbeeld in de gezondheidszorg en bij de gemeenten komt veel van dit soort werk voor: de thuishulp ende ‘verzorgende’ in het ziekenhuis, de stratenmaker en de vuilnisman. Omdat hier weinig productiviteitswinst wordt gerealiseerd, terwijl de lonen (zij het matig) van jaar tot jaar stijgen, wordt de rekening jaarlijks hoger -de prijs van het treinkaartje – en hebben we leren leven met rantsoenering (de wachtlijsten in de gezondheidszorg). Lang niet alle problematische arbeid is laaggekwalificeerd, bijvoorbeeld het beroep van leraar. Maar ook hier gelden dezelfde knelpunten, met gevolgen voor de kwaliteit van het onderwijs. Het probleem wordt vaak opgelost op klassiek tayloristische wijze: door schaalvergroting (fusies van scholen, want grote scholengemeenschappen zijn efficienter, denkt men) en door dekwalificering. De leraar hoeft tegenwoordig niet meer bevoegd te zijn, maar slechts ‘bekwaam’ om een bepaald vak te doceren. Terwijl het kantoorruimte huren almere scholingsniveau van de beroepsbevolking in de laatste decennia continu is toegenomen wordt van dit ‘menselijk kapitaal’ slecht gebruik gemaakt (grafiek 8).
Opleiding en functieniveau vergeleken: % overscholing of wel onderbenutting van menselijk kapitaal. Deze grafiek vertoont een verontrustend beeld. Op alle niveaus, van academicus tot Ibo’e r, werkt een steeds groter aantal werknemers ‘onder hun niveau’. Met andere woorden, er is sprake van een toenemende verdringing op de arbeidsmarkt, waarbij hoger geschoolden de kantoorruimte huren nijmegen banen bezetten die ‘eigenlijk’ aan lager geschoolden toekomen. Deze ontwikkeling schept een groot probleem aan de onderkant van het arbeidsbestel.