Twee zelven

In zijn lange geschiedenis heeft de term ‘utiliteit’ twee verschillende betekenissen gekregen. Jeremy Bentham begint zijn lntroduction to the Principles of Morals and Legislation met de beroemde zin: ‘De natuur heeft de mensheid onder het gezag van twee soevereine meesters kantoor huren breda geplaatst, pijn en plezier. Alleen aan deze beide komt het toe ons erop te wijzen wat we behoren te doen, alsook te bepalen wat we zullen doen.’ In een onhandige voetnoot verontschuldigde Bentham zich voor het gebruik van het woord ‘utiliteit’ voor deze ervaringen, met de reden dat hij geen beter woord had kunnen vinden. Om Benthams gebruik van de term te onderscheiden van het mijne zal ik hier spreken van ‘ervaren utiliteit’. In de kantoor huren enschede laatste honderd jaar hebben economen hetzelfde woord gebruikt in een andere betekenis. Zoals economen en beslissingstheoretici de term gebruiken betekent hij ‘wensbaarheid’ – en dan heb ik hem ‘beslissingsutiliteit’ genoemd. r De theorie van verwachte utiliteit gaat bijvoorbeeld helemaal over de regels van de rationaliteit die beslissingsutiliteiten regeren; deze theorie heeft niets te zeggen over genotvolle ervaringen. Natuurlijk vallen de twee begrippen van utiliteit samen als mensen datgene begeren waarvan ze zullen genieten, en genieten van wat ze voor zichzelf kiezen – en dit veronderstelde samenvallen ligt besloten in het algemene idee dat economisch handelen rationeel verloopt. Van rationeel handelende personen wordt verwacht dat ze, zowel in kantoor huren almere het heden als voor de toekomst, hun voorkeuren kennen en dat ze verstandige beslissingen nemen die hun belangen maximaal ten goede komen.
Ervaren utiliteit Mijn gefascineerdheid door de mogelijke discrepanties tussen ervaren utiliteit en beslissingsutiliteit dateert van lang geleden. Toen Amos en ik nog bezig waren met de prospecttheorie formuleerde ik de volgende puzzel: stel je iemand voor die dagelijks een pijnlijke injectie krijgt. Er vindt geen gewenning plaats: de pijn is elke dag even sterk. Zal hij dezelfde waarde kantoor huren nijmegen toekennen aan een reductie van het aantal voorgenomen injecties
van 20 tot 18 als aan een reductie van 6 tot 4? Is er enige rechtvaardiging voor dit onderscheid?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *