Van orakel tot heerser

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl
Zodra Google, Facebook en andere algoritmen alwetende orakels zijn geworden, kunnen ze best eens evolueren tot handelende instanties en uiteindelijk zelfs tot heersers.33 Om te begrijpen hoe dat kan, kunnen we bijvoorbeeld het geval van Waze bekijken. Waze is een navigatieapp op basis van gps die door veel automobilisten gebruikt wordt. Waze is niet alleen een kaart. De miljoenen gebruikers updaten het systeem constant met informatie over verkeersopstoppingen, auto-ongelukken en politiewagens. Waze weet dus wanneer het je bij files vandaan moet loodsen en hoe het je via de snelste route naar je bestemming moet brengen. Als je een zakelijke energie vergelijken kruispunt nadert en je instinct zegt je dat je rechtsaf moet, maar Waze instrueert je om links af te slaan, leren gebruikers al snel dat ze beter naar Waze kunnen luisteren dan naar hun eigen gevoel.34 Op het eerste gezicht lijken de algoritmen van Waze alleen dienst te doen als orakel. Je stelt een vraag, het orakel antwoordt, maar de beslissing is uiteindelijk aan jou. Als het orakel echter je vertrouwen wint, is de volgende logische stap om de app niet alleen te laten adviseren, maar ook te laten handelen. Je geeft het algoritme alleen een eindbestemming en het komt in actie om dat doel te bereiken zonder jouw supervisie. In het geval van Waze is dat mogelijk als je Waze koppelt aan een zelfrijdende auto en Waze opdraagt om ‘de snelste route naar huis’ te nemen, of ‘de toeristische route’, of ‘de route die de minste vervuiling veroorzaakt’. Jij beslist, maar je laat het aan Waze over om je opdrachten uit te voeren. Uiteindelijk kan Waze de controle overnemen. Het heeft zoveel macht in handen en weet zoveel meer dan jij dat het jou en andere chauffeurs kan gaan manipuleren door je wensen bij te sturen en allerlei beslissingen voor je te gaan nemen. Stel bijvoorbeeld dat iedereen Waze gaat gebruiken, omdat het zo zakelijke energie goed werkt. En stel dat er een verkeersopstopping is op route 1, terwijl de alternatieve route 2 relatief rustig is. Als Waze dat doodleuk aan iedereen doorgeeft, haasten alle chauffeurs zich prompt naar route 2 en krijg je daar ook files. Als iedereen hetzelfde orakel gebruikt en iedereen daar net zo hard in gelooft, wordt het orakel een heerser. Waze moet dus voor ons gaan denken. Misschien zal het maar de helft van alle chauffeurs laten weten dat route 2 vrij is, terwijl het die informatie geheimhoudt voor de andere helft. Dan wordt route 1 begaanbaarder, zonder dat er files komen op route 2.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *